Specjalista AI na etat czy freelancer na 3 miesiące: jak nie przepłacić za kompetencję, której potrzebujesz raz na kwartał

Pewna krakowska agencja marketingowa zatrudniła specjalistę AI na etat za 28 tysięcy złotych brutto miesięcznie. Po czterech miesiącach szefowa działu HR policzyła, ile razy w tym czasie ktokolwiek poprosił go o coś, czego nie dałoby się zlecić freelancerowi na dwa dni. Wyszły jej trzy razy.

Pytanie specjalista AI na etat czy freelancer pojawia się w każdej firmie, która przeczytała artykuł o transformacji cyfrowej i doszła do wniosku, że potrzebuje kogoś od AI. Rzadko kto najpierw sprawdza, ile godzin miesięcznie ta osoba miałaby realnie pracować.

Ten tekst to konkretna metoda liczenia, nie kolejna lista plusów i minusów. Etat, agencja i freelancer to trzy różne odpowiedzi na trzy różne pytania, a firmy najczęściej zadają tylko jedno z nich: kogo najszybciej znajdę.

Ile naprawdę kosztuje etat specjalisty AI, zanim w ogóle zacznie pracować

Zacznijmy od liczb, bo tu najłatwiej się oszukać. Według Raportu Płacowego AI 2026 firmy Devire, opartego na 400 procesach rekrutacyjnych, przeciętne wynagrodzenie specjalisty AI w Polsce zbliża się do 30 000 zł brutto miesięcznie, a AI Solutions Architect na poziomie senior może zarabiać nawet 50 000 zł brutto.

To dopiero pensja. Do tego dochodzą składki pracodawcy, czyli w Polsce dodatkowe 20,48%, a z PPK nawet 21,98% ponad kwotę brutto, jak wylicza dotLinkers w analizie kosztów zatrudnienia w Polsce. Specjalista AI za 30 000 zł brutto kosztuje firmę realnie około 36 144 zł miesięcznie, zanim dostanie pierwszego laptopa.

Za 36 144 złotych miesięcznie firma mogłaby kupić nowego laptopa dla całego zespołu marketingu, roczną licencję najdroższego narzędzia AI na rynku i jeszcze zostałoby na kawę, którą ten etatowy specjalista i tak wypije, czekając na kolejne zlecenie, bo poprzednie skończyło się w drugim tygodniu miesiąca.

Rekrutacja tej osoby też kosztuje, i to zanim zdąży cokolwiek zepsuć albo naprawić. Przeciętny koszt rekrutacji w Polsce to około 5000 zł, a nieudana rekrutacja potrafi kosztować trzy razy więcej, wynika z danych przywołanych przez Kadry Infor.pl. Zastąpienie pracownika, który jednak nie wyszedł, to według Sedlak & Sedlak i PwC koszt równy jego rocznej pensji. Nikt nie liczy kosztu rekrutacji, dopóki nie trzeba policzyć go drugi raz.

Do tego dochodzi czas. Standardowa rekrutacja w IT w Polsce trwa od 6 do 10 tygodni, a na stanowiska senioralne w AI potrafi się rozciągnąć na kilka miesięcy. Krótko mówiąc: zanim znajdziesz specjalistę AI na etat, kwartał, na który go szukałeś, już dawno się skończył.

Kiedy etat faktycznie się opłaca (i kiedy nie warto nawet próbować)

Etat ma sens, kiedy AI nie jest projektem, tylko codziennością. Jeśli ktoś ma pracować przy AI ponad 100 godzin miesięcznie, integrować narzędzia z resztą systemów firmy i odpowiadać za coś, co zmienia się co tydzień, to szukanie tej osoby na 3 miesiące i tak skończy się przedłużaniem umowy w nieskończoność, tylko drożej.

Etat ma też sens, kiedy strategia AI w firmie już istnieje i potrzeba kogoś do jej egzekucji na stałe, a nie do jej wymyślenia. Zła wiadomość: większość firm, które ogłaszają rekrutację na "specjalistę AI", nie ma jeszcze żadnej strategii. Ma tylko prezesa, który obejrzał webinar, o czym więcej pisałem w tekście o AI dla menedżerów.

W USA analitycy rynku pracy zauważają, że pełnoetatowy Chief AI Officer zaczyna mieć finansowy sens dopiero przy przychodach firmy powyżej pół miliarda dolarów rocznie. Jeśli czytając to zdanie pomyślałeś "no super, akurat u nas", to niezły sygnał, że etat wcale nie jest tak oczywisty, jak wyglądał na LinkedInie.

Kwartalna potrzeba to sygnał odwrotny. Jeśli AI ma robić w firmie jedną konkretną rzecz raz na trzy miesiące, etat na to stanowisko to trzymanie ratownika medycznego na cały etat, bo raz na kwartał ktoś się zakrztusi opłatkiem na wigilii firmowej.

Kiedy wystarczy agencja

Kaboompics.com / Pexels

Agencja sprawdza się tam, gdzie zadanie ma jasny początek i koniec, ale wymaga więcej niż jednej pary rąk naraz: wdrożenie chatbota od zera, zbudowanie całego procesu automatyzacji, migracja danych do nowego systemu z AI w tle. Jedna osoba na etacie i tak musiałaby zlecić połowę tej pracy na zewnątrz, tylko przez nią, jako pośrednika, drożej i wolniej.

Agencja przynosi też coś, czego świeżo zatrudniony etatowy specjalista nie ma: doświadczenie z kilkunastu podobnych wdrożeń zamiast jednego, które właśnie robi po raz pierwszy na twoich pieniądzach. To trochę jak wezwanie pogotowia zamiast trzymania w domu ratownika na etacie: przyjeżdża zespół, który robił to dziesiątki razy, ogarnia sytuację od początku do końca i wraca do bazy, zamiast nudzić się między jednym zgłoszeniem a drugim.

Wybór dobrej agencji to osobny temat, bo złych ofert na rynku nie brakuje, pisałem o tym szerzej w artykule o wyborze dostawcy AI dla firmy. Zasada w skrócie: agencja bierze na siebie ryzyko wykonania konkretnego zakresu, nie ryzyko twojej całej strategii AI na najbliższe 3 lata.

Kiedy freelancer albo fractional konsultant na kilka miesięcy wystarczy

William Fortunato / Pexels

Freelancer albo fractional konsultant AI wygrywa tam, gdzie potrzebujesz jednej konkretnej kompetencji, przez ograniczony czas, bez budowania wokół niej całego stanowiska. Stawki B2B specjalistów AI w Polsce sięgają, zależnie od poziomu, od 80 do 300 zł netto za godzinę, jak wynika z tego samego raportu Devire. Przy 20 godzinach miesięcznie to 1600 do 6000 zł, czyli ułamek kosztu etatu liczonego wcześniej.

To prywatny ratownik, którego numer masz zapisany w telefonie. Nie mieszka u ciebie w domu, ale jak coś się dzieje, przyjeżdża, ogarnia sprawę i wraca do siebie, taniej niż trzymanie karetki pod domem 24 godziny na dobę na wypadek skaleczenia raz na kwartał.

Freelancer zaczyna zwykle w ciągu tygodnia, nie sześciu do dziesięciu. Nie potrzebuje wdrożenia, laptopa od firmy ani miejsca przy stole na firmowej imprezie integracyjnej, na której i tak nikt nie wie, kim jest ten nowy z działu AI.

Ryzyko jest inne, nie mniejsze. Freelancer nie zna twoich systemów tak jak etatowy pracownik i może pracować dla konkurencji w tym samym miesiącu. Jeśli potrzebujesz kogoś z pełną lojalnością i codziennym dostępem do wrażliwych danych, to już nie jest zadanie na kilka miesięcy współpracy, tylko dokładnie ten przypadek, w którym etat wygrywa.

Jak policzyć, czego naprawdę potrzebujesz, zanim wrzucisz ogłoszenie o pracę

Policz godziny, nie stanowisko. Ile godzin miesięcznie ktoś realnie pracowałby przy AI w twojej firmie? Poniżej 20 do 30 godzin przy zadaniu o jasnym zakresie: freelancer. Szeroki, wielotorowy projekt z terminem: agencja. Powyżej 100 godzin, na stałe, bez końca w polu widzenia: etat.

Sprawdź, czy ogłoszenie, które właśnie piszesz, brzmi jak realne stanowisko, czy jak lista życzeń. Jeśli szukasz osoby z 5-letnim doświadczeniem w technologii, która istnieje od 2 lat, gotowej ogarnąć strategię, wdrożenie i szkolenia zespołu za 8000 zł netto na start, to nie szukasz pracownika. Szukasz jednorożca, który jeszcze zgodzi się na doładowanie telefonu jako benefit.

Jeśli po tym liczeniu wychodzi ci, że potrzeba jest kwartalna, a nie ciągła, odpowiedź już znasz. Nie musisz płacić rocznej pensji za coś, z czego skorzystasz cztery razy w roku.

Jeśli szukasz kogoś, kto przeprowadzi za ciebie cały proces rekrutacyjny, sprawdzi referencje i wynegocjuje umowę o pracę, to nie ja, bo to zupełnie inny zawód. Jeśli zastanawiasz się, czy w twojej firmie w ogóle potrzeba nowej osoby na etacie, czy wystarczy dobrze skonfigurowane narzędzie i kilka dni wdrożenia, o czym pisałem przy okazji kosztów wdrożenia AI w firmie, to już dokładnie mój teren.