Podpisujesz roczny abonament na narzędzie AI, które może nie dożyć jego odnowienia. Sprawdzam, ile startupów AI faktycznie ma szansę przetrwać, i co zostaje z Twoich danych, kiedy runda się kończy.

Zapłaciłeś za rok z góry. Firma, od której kupiłeś, miała plan na 18 miesięcy, licząc od ostatniej rundy. Matematyka nie musi się zgadzać na Twoją korzyść.

Ile startupów AI faktycznie przetrwa to pytanie, które warto sobie zadać, zanim zbudujesz wokół narzędzia cały proces w firmie, nie po fakcie, kiedy logowanie nagle przestaje działać.

Poniżej realne liczby o finansowaniu, spalaniu gotówki, i o tym, co konkretnie dzieje się z Twoim kontem, kiedy startup, z którego korzystasz, kończy pieniądze.

Ile naprawdę przetrwa

Odpowiedź, według szacunków funduszy VC cytowanych w raporcie MIT NANDA "State of AI in Business 2025", brzmi: około 85% startupów AI upada w ciągu pierwszych 3 lat działania. Dla porównania, w klasycznych startupach technologicznych ten wskaźnik to około 70%.

70% już brzmi źle, jeśli ktoś kiedykolwiek grał w rosyjską ruletkę z inwestycją. 85% to ta sama gra, tylko z dwoma dodatkowymi nabojami w bębenku.

Ten sam raport policzył coś jeszcze: 95% pilotaży generatywnej AI we wdrożeniach firmowych nie przynosi żadnego mierzalnego zwrotu. Startup, który buduje produkt w oparciu o technologię, która sama sobie jeszcze nie udowodniła zwrotu z inwestycji, gra podwójnie va banque.

Gdzie ląduje pieniądz, a gdzie nie

Tima Miroshnichenko / Pexels

Pieniądze na AI płyną hojnie, tylko nie tam, gdzie myślisz. W trzecim kwartale 2025 roku jedna trzecia całego globalnego finansowania venture trafiła do zaledwie 18 firm, które zebrały rundy po 500 milionów dolarów lub więcej. Sama Anthropic zgarnęła w tym kwartale 13 miliardów dolarów, prawie tyle, ile cała reszta rynku AI razem wzięta.

Narzędzie, z którego korzystasz w swojej małej firmie, prawdopodobnie nie jest jedną z tych 18 firm. Jest raczej jedną z tysięcy, które budują nakładkę na cudzy model, płacą za dostęp do API, i mają przed sobą maksymalnie te same 18 do 24 miesięcy startowego zapasu gotówki, o których pisze się w każdym poradniku dla founderów.

Reklama na stronie takiego narzędzia mówi "zaufało nam już 10 000 firm". Nie mówi, ile z tych 10 000 firm zdąży zauważyć, kiedy zniknie.

Nawet giganci palą gotówkę szybciej, niż zarabiają

Jeśli myślisz, że duży, znany dostawca to bezpieczniejszy wybór, spójrz na liczby samego OpenAI. Analiza cytowana przez New York Times szacuje, że firma może wyczerpać gotówkę do połowy 2027 roku, wydając 1,69 dolara na każdego zarobionego dolara.

To firma z miliardami dolarów finansowania, rozpoznawalną marką i produktem, z którego korzysta pół internetu. Jeśli przy takiej skali matematyka się nie spina, startup wielkości 12 osób, bez marki, bez rozpoznawalności i bez planu B, gra w tę samą grę z dużo gorszą ręką.

Różnica jest jedna: kiedy OpenAI ma problem finansowy, piszą o tym wszystkie media świata. Kiedy problem finansowy ma Twój dostawca narzędzia do fakturowania, dowiadujesz się z maila zaczynającego się od "z przykrością informujemy".

Co się dzieje, kiedy runda się kończy

Lisa from Pexels / Pexels

Scenariusz jest zwykle jeden z trzech. Najlepszy: firma zostaje przejęta, produkt działa dalej pod inną marką, czasem z podwyżką cen, bo nowy właściciel musi w końcu zarobić na tej akwizycji. Środkowy: firma "pivotuje", czyli zmienia produkt na inny, a Twoje narzędzie po prostu przestaje być rozwijane, zamrożone w wersji sprzed roku. Najgorszy: serwery gasną, konto przestaje działać, a eksport danych, o który nikt wcześniej nie pytał, okazuje się niemożliwy.

Pisałem już, kiedy automatyzacja się nie opłaca, licząc koszt wdrożenia względem realnej oszczędności. Do tego rachunku trzeba dziś dopisać nową pozycję: koszt migracji, kiedy dostawca zniknie, zanim zdąży się zwrócić inwestycja we wdrożenie.

Trzy miesiące na wdrożenie, sześć miesięcy na przyzwyczajenie zespołu, i jeden mail z działu prawnego dostawcy, który kończy to wszystko w ciągu 30 dni wypowiedzenia.

Jak sprawdzić, zanim zbudujesz na tym firmę

Kilka rzeczy sprawdza się w 10 minut, zanim podepniesz narzędzie do czegokolwiek ważnego. Kiedy była ostatnia runda finansowania, i ile miesięcy temu, łatwo znaleźć w Crunchbase albo na stronie firmy. Czy narzędzie ma własny model, czy jest cienką nakładką na cudzy, bo to druga warstwa kosztów, którą firma musi pokryć z Twojej subskrypcji.

Warto też sprawdzić, ile realnie kosztuje wdrożenie AI w firmie, licząc nie tylko cenę licencji, ale koszt ponownego wdrożenia, gdyby trzeba było zmienić dostawcę za pół roku. Firma, która ma jasną opcję eksportu danych w standardowym formacie, traktuje Cię jak klienta. Firma, która tej opcji nie ma, traktuje Cię jak zakładnika.

Roczny abonament kupiony z góry to zakład, że dostawca dożyje jego końca. Czasem warto zapytać wprost, zanim się na niego zdecydujesz, zamiast liczyć na to, że akurat trafisz w te 15%.